Công chứng khai nhận di sản trong tranh chấp tài sản trí tuệ

Công chứng khai nhận di sản là thủ tục quan trọng giúp xác lập quyền thừa kế hợp pháp đối với tài sản của người đã mất, bao gồm cả tài sản trí tuệ như quyền tác giả, quyền liên quan, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp… Khi phát sinh tranh chấp, việc công chứng càng trở nên phức tạp và đòi hỏi hiểu rõ quy định pháp luật. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết quy trình, căn cứ pháp lý và cách xử lý trong trường hợp có tranh chấp tài sản trí tuệ.

>>> Xem thêm: Vì sao giao dịch nhà đất nên thực hiện tại Văn phòng công chứng để tránh tranh chấp pháp lý?

I. Khái quát về công chứng khai nhận di sản và tài sản trí tuệ 📚

1. Khái niệm chung về công chứng khai nhận di sản

Đây là thủ tục mà những người thừa kế yêu cầu công chứng văn bản khai nhận quyền thừa kế theo Luật Công chứng 2014.
Áp dụng khi người chết để lại di sản và những người thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế, phần thừa kế.

2. Tài sản trí tuệ có thể được thừa kế

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bao gồm quyền tài sản gắn liền với quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp, cụ thể:

Quyền tác giả (tác phẩm văn học, nghệ thuật, âm nhạc…)
Quyền sở hữu công nghiệp: sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu
Quyền đối với giống cây trồng
Các quyền tài sản khác theo quy định pháp luật

II. Căn cứ pháp lý về Công chứng khai nhận di sản trong tranh chấp tài sản trí tuệ ⚖️

1. Bộ luật Dân sự 2015

Các điều về thừa kế theo pháp luật, thừa kế theo di chúc, và quyền tài sản là di sản thừa kế.
Quy định về quyền sở hữu trí tuệ là tài sản và có thể để lại thừa kế.

2. Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi bổ sung)

Quy định về thời hạn bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp.
Xác lập quyền tài sản, quyền chuyển giao và quyền thừa kế.

>>> Xem thêm: Dịch vụ sổ đỏ hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ đất đai phức tạp theo quy định hiện hành ra sao?

3. Luật Công chứng 2014

Điều kiện công chứng văn bản khai nhận di sản.
Trường hợp có tranh chấp thì tổ chức công chứng có quyền từ chối công chứng.

III. Công chứng khai nhận di sản khi có tranh chấp tài sản trí tuệ 🛑

1. Tranh chấp tài sản trí tuệ ảnh hưởng thế nào đến việc công chứng?

Khi có tranh chấp về quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, tổ chức công chứng phải từ chối công chứng theo Luật Công chứng.
Người thừa kế phải giải quyết tranh chấp tại Tòa án trước khi quay lại yêu cầu công chứng.

2. Khi nào được tiếp tục công chứng?

Chỉ khi có:

Bản án/ quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án
Văn bản hòa giải thành
Văn bản thỏa thuận phân chia di sản giữa các bên

Xem thêm: Công chứng hợp đồng hợp tác kinh doanh

Lúc này, tổ chức công chứng mới có cơ sở để chứng nhận văn bản khai nhận di sản.

IV. Quy trình thực hiện Công chứng khai nhận di sản trong trường hợp có tranh chấp về tài sản trí tuệ 🧾

Bước 1 – Xác minh quyền sở hữu tài sản trí tuệ

Kiểm tra giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, sáng chế, nhãn hiệu…
Xác định thời hạn bảo hộ có còn hay không.

Bước 2 – Kiểm tra tình trạng tranh chấp

Nếu có khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đã nộp lên cơ quan quản lý hoặc Tòa án → công chứng bị tạm dừng.

Bước 3 – Giải quyết tranh chấp

Người thừa kế phải khởi kiện hoặc thỏa thuận với các bên có liên quan.

Bước 4 – Công chứng sau khi giải quyết tranh chấp

Nộp hồ sơ gồm: giấy tờ nhân thân, giấy chứng tử, tài liệu chứng minh quyền sở hữu trí tuệ, bản án/ quyết định của Tòa án (nếu có).
Công chứng viên tiến hành xác minh và chứng nhận văn bản khai nhận di sản.

>>> Xem thêm: Công chứng mua bán nhà: Những sai sót phổ biến và cách tránh.

V. Ví dụ minh họa thực tế về Công chứng khai nhận di sản trong tranh chấp tài sản trí tuệ 📘

Ví dụ:
Nhạc sĩ A qua đời, để lại một kho tác phẩm âm nhạc đã được đăng ký quyền tác giả. Hai người con của A là B và C đều được hưởng thừa kế. Tuy nhiên, B cho rằng một số tác phẩm do mình đồng sáng tác và không đồng ý để C hưởng toàn bộ quyền khai thác tác phẩm.

Tình huống này dẫn đến tranh chấp quyền tác giả, nên văn phòng công chứng từ chối yêu cầu công chứng khai nhận di sản của C.

Sau đó, B và C đưa vụ việc ra Tòa án. Tòa xác định:

Những tác phẩm X, Y là di sản của A
Tác phẩm Z là đồng tác giả của A và B

Theo bản án, hai người được chia quyền tài sản theo tỷ lệ 50–50 đối với các tác phẩm thuộc di sản.

Khi tranh chấp được giải quyết xong, C quay trở lại văn phòng công chứng để làm thủ tục Công chứng khai nhận di sản theo đúng phần được xác định trong bản án.

VI. Lưu ý quan trọng khi thực hiện Công chứng khai nhận di sản trong tranh chấp tài sản trí tuệ 📌

Tài sản trí tuệ rất dễ phát sinh tranh chấp về quyền tác giả, đồng tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, nên cần kiểm tra kỹ tính hợp pháp.
Nếu có dấu hiệu tranh chấp, công chứng viên không được chứng nhận văn bản.
Người thừa kế nên chuẩn bị trước:
- Tài liệu chứng minh quyền sở hữu
- Thỏa thuận giữa các đồng thừa kế
- Hồ sơ khởi kiện nếu cần thiết

Kết luận 🟩

Công chứng khai nhận di sản đối với tài sản trí tuệ là thủ tục pháp lý phức tạp, đặc biệt khi có tranh chấp quyền tác giả hoặc quyền sở hữu công nghiệp. Việc nắm rõ căn cứ pháp luật, quy trình và điều kiện công chứng giúp người thừa kế chủ động xử lý, giảm rủi ro và bảo vệ quyền lợi chính đáng. Trong mọi trường hợp có mâu thuẫn, giải quyết tranh chấp tại Tòa án là bước bắt buộc trước khi tiếp tục thủ tục công chứng.

Xem thêm: Người giám hộ có quyền nào khi con thiểu năng hưởng thừa kế?

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.