Trong thực tiễn giao dịch dân sự, không ít hợp đồng được các bên thỏa thuận tạm hoãn hiệu lực dù đã hoàn tất việc ký kết và công chứng. Điều này làm phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau về giá trị pháp lý của thời điểm công chứng: liệu công chứng có làm phát sinh hiệu lực ngay hay chỉ ghi nhận hình thức giao dịch. Việc xác định không đúng mối quan hệ giữa thời điểm công chứng và thời điểm hợp đồng bắt đầu có hiệu lực dễ dẫn đến tranh chấp về nghĩa vụ, trách nhiệm và chế tài. Bài viết này phân tích rõ vai trò pháp lý của thời điểm công chứng trong trường hợp hợp đồng bị tạm hoãn hiệu lực.
Thời điểm công chứng là mốc xác lập ý chí giao kết
Dù hợp đồng chưa có hiệu lực thực hiện, thời điểm công chứng vẫn có ý nghĩa:
Xác định thời điểm các bên thể hiện ý chí tự nguyện
Loại trừ tranh chấp về việc có hay không việc giao kết
Là căn cứ xác định bối cảnh pháp lý tại thời điểm ký kết
Giá trị của thời điểm công chứng khi phát sinh tranh chấp
Xác định trách nhiệm trong giai đoạn tạm hoãn
Trong thời gian hợp đồng bị tạm hoãn hiệu lực:
Các bên chưa phải thực hiện nghĩa vụ chính
Nhưng vẫn phải tuân thủ nghĩa vụ thiện chí, trung thực
Thời điểm công chứng được dùng để:
Xác định thời gian tồn tại của cam kết
Đánh giá hành vi cản trở làm phát sinh hiệu lực hợp đồng
Hạn chế việc áp dụng chế tài trước thời điểm hiệu lực
Nếu hợp đồng bị tạm hoãn hiệu lực:
Không được áp dụng phạt vi phạm
Không được coi là chậm thực hiện nghĩa vụ
chỉ dựa trên thời điểm công chứng.
>>> Xem thêm: Kinh nghiệm thực tế khi sử dụngcông chứng thừa kế để tránh tranh chấp
Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ
Hồ sơ công chứng lưu trữ có ý nghĩa đặc biệt trong trường hợp này để:
Làm rõ nội dung điều khoản tạm hoãn hiệu lực
Chứng minh công chứng viên đã giải thích hệ quả pháp lý cho các bên
Xác định chính xác mốc thời gian công chứng và phạm vi cam kết
Trong tranh chấp, hồ sơ lưu trữ là căn cứ đánh giá trách nhiệm của các bên và của công chứng viên.
Ví dụ thực tiễn
Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng ngày 05/6, trong đó các bên thỏa thuận: “Hợp đồng chỉ có hiệu lực sau khi bên mua thanh toán đủ 100% giá trị và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.”
Đến ngày 20/6, bên bán cho rằng bên mua chậm thanh toán và yêu cầu phạt vi phạm kể từ ngày công chứng.
Tòa án xác định:
Thời điểm công chứng chỉ xác lập hình thức hợp pháp
Hợp đồng chưa phát sinh hiệu lực do điều kiện chưa xảy ra
Không có căn cứ áp dụng phạt chậm thực hiện
Khuyến nghị khi soạn thảo và công chứng hợp đồng
Ghi nhận rõ ràng nội dung và thời hạn tạm hoãn hiệu lực
Phân biệt rõ điều khoản hiệu lực và điều khoản thực hiện nghĩa vụ
Công chứng viên cần giải thích cụ thể hậu quả pháp lý của việc tạm hoãn
Lưu trữ đầy đủ tài liệu chứng minh điều kiện làm phát sinh hiệu lực
Kết luận
Thời điểm công chứng khi hợp đồng bị tạm hoãn hiệu lực là mốc pháp lý quan trọng để xác định sự tồn tại hợp pháp của giao dịch, nhưng không đương nhiên làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên. Việc hiểu đúng vai trò của thời điểm công chứng giúp phòng ngừa tranh chấp, hạn chế áp dụng sai chế tài và bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch dân sự.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
