Trong thực tế, không ít giao dịch bất động sản được thực hiện bằng hợp đồng mua bán nhà đất viết tay, đặc biệt là các giao dịch diễn ra từ nhiều năm trước hoặc giữa người quen, người thân. Khi có nhu cầu sang tên, chuyển nhượng hoặc giải quyết tranh chấp, nhiều người đặt ra câu hỏi: Công chứng hợp đồng mua bán nhà đất viết tay có được không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật hiện hành để làm rõ vấn đề này.
>>> Xem thêm: Nếu bạn muốn giải quyết hồ sơ trong ngày, hãy đến ngay phòng công chứng này.
1. Mua bán nhà đất viết tay là gì và có được pháp luật thừa nhận không?
1.1. Khái niệm
Mua bán nhà đất viết tay là hình thức các bên tự lập văn bản mua bán, không có công chứng hoặc chứng thực của cơ quan có thẩm quyền. Văn bản thường chỉ có chữ ký của bên mua và bên bán.
1.2. Giá trị pháp lý
Theo Điều 167 Luật Đất đai 2013, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Như vậy:
Hợp đồng mua bán nhà đất viết tay không đáp ứng điều kiện về hình thức;
Về nguyên tắc, không làm phát sinh hiệu lực chuyển quyền sử dụng đất.
2. Có được công chứng hợp đồng mua bán nhà đất viết tay không?
2.1. Nguyên tắc công chứng
Theo Điều 40 và Điều 41 Luật Công chứng 2014, công chứng viên chỉ được công chứng hợp đồng, giao dịch hợp pháp và đủ điều kiện theo luật.
👉 Công chứng viên không công chứng lại một hợp đồng mua bán nhà đất viết tay đã được ký trước đó.
2.2. Cách xử lý đúng pháp luật
Không công chứng “giấy tay” đã lập;
Các bên phải lập lại hợp đồng mua bán mới theo đúng hình thức pháp luật;
Hợp đồng mới được ký trực tiếp trước mặt công chứng viên.
⚠️ Do đó, mua bán nhà đất viết tay không thể mang đi công chứng để hợp thức hóa, mà phải ký lại hợp đồng mới.
>>> Xem thêm: Nếu bạn sợ thủ tục rườm rà, hãy để dịch vụ cấp sổ đỏ lần đầu lo toàn bộ quy trình giúp bạn.
3. Trường hợp đặc biệt: Mua bán nhà đất viết tay được công nhận
Theo Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch vi phạm về hình thức vẫn có thể được Tòa án công nhận nếu:
Một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ;
Ngoài ra, Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP (vẫn được áp dụng trong thực tiễn xét xử) cho phép Tòa án xem xét công nhận giao dịch mua bán nhà đất viết tay được xác lập trước ngày 01/7/2004, nếu đáp ứng điều kiện nhất định.
👉 Tuy nhiên, việc công nhận này chỉ do Tòa án quyết định, không phải do công chứng viên thực hiện.
4. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ:
Năm 2003, ông A mua một thửa đất của bà B bằng giấy viết tay, đã giao đủ tiền và sử dụng đất ổn định hơn 20 năm. Năm 2024, ông A làm thủ tục sang tên thì bị từ chối do không có hợp đồng công chứng.
Ông A khởi kiện ra Tòa án yêu cầu công nhận hợp đồng mua bán nhà đất viết tay. Tòa án căn cứ Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 và quá trình sử dụng đất ổn định, liên tục để công nhận giao dịch, làm cơ sở cấp Giấy chứng nhận.
👉 Trường hợp này cho thấy: mua bán NĐ viết tay không thể công chứng, nhưng có thể được Tòa án xem xét công nhận trong những điều kiện nhất định.
>>> Xem thêm: Tư vấn miễn phí các thủ tục Công chứng thừa kế theo đúng pháp luật.
5. Kết luận
Mua bán NĐ viết tay về nguyên tắc không đủ điều kiện công chứng và không làm phát sinh hiệu lực chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Công chứng viên không được công chứng hợp đồng viết tay đã ký trước đó. Để đảm bảo an toàn pháp lý, các bên cần lập lại hợp đồng mua bán mới và thực hiện công chứng theo đúng quy định. Trong trường hợp đặc biệt, chỉ Tòa án mới có thẩm quyền xem xét công nhận giá trị pháp lý của giao dịch viết tay.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
