Công chứng hợp đồng có người thừa kế chi tiết năm 2026

Trong các giao dịch dân sự liên quan đến tài sản thừa kế, việc xác định đúng thời điểm công chứng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là khi người thừa kế trực tiếp tham gia ký kết hợp đồng. Trên thực tế, nhiều tranh chấp phát sinh do sự chồng lấn giữa thời điểm mở thừa kế, thời điểm xác lập quyền của người thừa kế và thời điểm công chứng hợp đồng. Nếu xác định không chính xác mốc thời gian này, giao dịch có nguy cơ bị vô hiệu hoặc bị khiếu kiện kéo dài. Bài viết phân tích vai trò và ý nghĩa pháp lý của thời điểm công chứng trong hợp đồng khi có người thừa kế tham gia.

>>> Xem thêm: Vì sao mỗi giao dịch đều cần dấu mộc của văn phòng công chứng?

Căn cứ pháp lý điều chỉnh

Các quy định pháp luật liên quan bao gồm:

• “Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015” về thời điểm mở thừa kế

• “Điều 613 và Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015” về người thừa kế và quyền, nghĩa vụ của người thừa kế

• “Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015” về điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

• “Điều 5 và Điều 41 Luật Công chứng 2024” về hiệu lực văn bản công chứng và thời điểm công chứng

Những quy định này tạo cơ sở xác định khi nào người thừa kế có quyền tham gia giao kết hợp đồng và thời điểm nào giao dịch phát sinh hiệu lực pháp lý.

Thời điểm công chứng và mối quan hệ với thời điểm mở thừa kế

Thời điểm mở thừa kế không đồng nhất với thời điểm định đoạt tài sản

Theo quy định, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người để lại di sản chết. Tuy nhiên, từ thời điểm này đến khi người thừa kế có thể:

• Xác lập quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản

• Tham gia giao kết hợp đồng liên quan đến di sản

thường phải trải qua các thủ tục pháp lý như khai nhận, phân chia di sản.

Vai trò của thời điểm công chứng trong xác lập quyền định đoạt

Đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, thời điểm công chứng hợp đồng:

• Không thay thế cho thời điểm mở thừa kế

• Nhưng là mốc pháp lý để xác lập giao dịch định đoạt tài sản của người thừa kế

Nếu công chứng diễn ra trước khi người thừa kế hoàn tất thủ tục xác lập quyền, hợp đồng có nguy cơ bị coi là không hợp pháp.

Thời điểm công chứng trong các trường hợp người thừa kế cùng tham gia hợp đồng

Công chứng hợp đồng khi tất cả người thừa kế cùng ký

Trong trường hợp tất cả người thừa kế:

• Đã được xác định hợp pháp

• Cùng tham gia ký kết và công chứng hợp đồng

thì thời điểm công chứng được xem là mốc xác lập ý chí chung và làm phát sinh hiệu lực giao dịch (nếu đáp ứng đủ điều kiện pháp luật).

Công chứng khi chỉ một số người thừa kế tham gia

Nếu chỉ một hoặc một số người thừa kế ký hợp đồng trong khi:

• Các người thừa kế khác chưa từ chối nhận di sản

• Hoặc chưa ủy quyền hợp pháp

thì thời điểm công chứng không đủ để bảo đảm hiệu lực giao dịch đối với toàn bộ di sản.

>>> Xem thêm: Cách lựa chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ đáng tin cậy tại Hà Nội

Rủi ro pháp lý liên quan đến xác định sai thời điểm công chứng

Giao dịch bị tuyên vô hiệu

Hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu nếu:

• Công chứng trước khi người thừa kế có quyền định đoạt

• Công chứng khi chưa xác định đầy đủ chủ thể thừa kế

Tranh chấp phát sinh sau công chứng

Thời điểm công chứng thường bị các bên viện dẫn để:

• Xác định bên có lỗi

• Yêu cầu hủy hoặc điều chỉnh giao dịch

Nếu mốc thời gian này không phù hợp, tranh chấp sẽ kéo dài và phức tạp.

Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ

Hồ sơ công chứng lưu trữ có ý nghĩa quan trọng trong việc:

• Chứng minh công chứng viên đã kiểm tra tình trạng thừa kế

• Xác định người thừa kế tham gia hợp đồng tại thời điểm công chứng

• Là căn cứ xem xét trách nhiệm nghề nghiệp khi phát sinh tranh chấp

Ví dụ thực tiễn

Sau khi ông A qua đời, ba người con là người thừa kế theo pháp luật. Trước khi thực hiện thủ tục khai nhận di sản, một người con đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là di sản và được công chứng.

Tòa án xác định:

• Thời điểm công chứng diễn ra khi quyền định đoạt di sản chưa được xác lập hợp pháp

• Hợp đồng bị tuyên vô hiệu

• Văn bản công chứng không làm phát sinh quyền hợp pháp cho bên nhận chuyển nhượng

>>> Xem thêm: Lệ phí trước bạ được tính như thế nào? khi đăng ký quyền sở hữu xe lần đầu

Khuyến nghị trong thực tiễn công chứng

• Xác định rõ thời điểm mở thừa kế và tình trạng di sản

• Chỉ công chứng hợp đồng khi người thừa kế đã có quyền định đoạt hợp pháp

• Yêu cầu sự tham gia đầy đủ hoặc ủy quyền hợp lệ của tất cả người thừa kế

• Ghi nhận rõ các mốc thời gian quan trọng trong hồ sơ công chứng

Kết luận

Thời điểm công chứng trong hợp đồng khi có người thừa kế tham gia là mốc pháp lý then chốt để xác định hiệu lực giao dịch và phòng ngừa tranh chấp phát sinh. Việc xác định đúng mối quan hệ giữa thời điểm mở thừa kế, thời điểm xác lập quyền của người thừa kế và thời điểm công chứng không chỉ bảo vệ quyền lợi các bên mà còn bảo đảm an toàn pháp lý cho hoạt động công chứng.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Hồ sơ công chứng lưu trữ không nguyên vẹn

>>> Công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản tại nơi có tài sản

>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng vay vốn ngân hàng

>>> Thủ tục đăng ký kết hôn cần có giấy xác nhận tình trạng hôn nhân không?

>>> Làm chứng thực chữ ký khi người yêu cầu đang ở nước ngoài: hướng dẫn chi tiết

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com