Lấn chiếm hành lang giao thông là hành vi vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến hiện nay, đặc biệt tại các khu vực đô thị, quốc lộ, tỉnh lộ và đường liên xã. Nhiều cá nhân, hộ gia đình, cơ sở kinh doanh vì mục đích sinh hoạt hoặc buôn bán đã tự ý xây dựng, sử dụng đất trong phạm vi hành lang an toàn giao thông mà không nhận thức đầy đủ về hậu quả pháp lý. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện quy định pháp luật hiện hành để làm rõ lấn chiếm hành lang an toàn giao thông bị xử lý ra sao, mức xử phạt cụ thể và các biện pháp khắc phục hậu quả.
Theo quy định của pháp luật về giao thông đường bộ, hành lang an toàn giao thông là phần đất dọc theo công trình giao thông (đường bộ, cầu, hầm, đường sắt…) được xác định nhằm bảo đảm an toàn giao thông, bảo vệ công trình và phục vụ quản lý, khai thác giao thông.
Phạm vi hành lang an toàn giao thông được xác định cụ thể theo từng loại đường và được cắm mốc giới trên thực địa theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
Việc sử dụng đất trong hành lang này phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện pháp luật cho phép.
Thế nào là lấn chiếm hành lang giao thông?
Lấn chiếm hành lang giao thông là hành vi sử dụng trái phép phần đất thuộc hành lang an toàn giao thông, bao gồm nhưng không giới hạn ở các hành vi sau:
Xây dựng nhà ở, công trình, mái che trong hành lang an toàn giao thông;
Lấn chiếm để kinh doanh, buôn bán, tập kết vật liệu;
Dựng biển quảng cáo, trồng cây trái phép trong hành lang giao thông;
Sử dụng đất hành lang an toàn giao thông vào mục đích riêng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.
Căn cứ pháp lý xử lý hành vi lấn chiếm hành lang giao thông
Việc xử lý lấn chiếm hành lang giao thông hiện nay được điều chỉnh chủ yếu bởi:
Luật Giao thông đường bộ năm 2008;
Nghị định số 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 123/2021/NĐ-CP;
Các văn bản pháp luật có liên quan về quản lý đất đai và trật tự xây dựng.
Khoản 1 Điều 12 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định rõ: “Không được lấn chiếm, sử dụng trái phép đất của đường bộ, hành lang an toàn đường bộ”.
Lấn chiếm hành lang an toàn giao thông bị xử phạt như thế nào?
Xử phạt vi phạm hành chính
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung), hành vi lấn chiếm hành lang giao thông có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, đối tượng vi phạm và loại công trình giao thông.
Phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức có hành vi lấn chiếm;
Mức phạt đối với tổ chức thường cao gấp đôi mức phạt đối với cá nhân.
Mức phạt có thể lên tới hàng chục triệu đồng, đặc biệt trong trường hợp xây dựng công trình kiên cố hoặc vi phạm trên các tuyến đường quan trọng.
Biện pháp khắc phục hậu quả
Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm lấn chiếm hành lang giao thông còn buộc phải áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm:
Buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép;
Buộc trả lại nguyên trạng phần đất thuộc hành lang an toàn giao thông;
Buộc di dời vật dụng, chấm dứt hành vi sử dụng trái phép.
Đây là biện pháp bắt buộc, không phụ thuộc vào việc người vi phạm đã nộp phạt hay chưa.
>>> Xem thêm: Giao dịch thế chấp nhà ở vùng xa – Có được công chứng tại nhà không?
Có được bồi thường khi bị tháo dỡ công trình lấn chiếm hành lang giao thông không?
Một vấn đề thường gây tranh cãi là việc bồi thường khi tháo dỡ công trình vi phạm.
Theo quy định pháp luật, công trình xây dựng trái phép trên hành lang an toàn giao thông không được bồi thường khi Nhà nước tổ chức cưỡng chế tháo dỡ.
Điều này xuất phát từ nguyên tắc: người vi phạm không được hưởng lợi từ hành vi trái pháp luật của mình.
Trách nhiệm của chính quyền địa phương trong xử lý lấn chiếm hành lang giao thông
Chính quyền địa phương có trách nhiệm:
Tổ chức quản lý, bảo vệ hành lang an toàn giao thông trên địa bàn;
Phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi lấn chiếm hành lang giao thông;
Tổ chức cưỡng chế, giải tỏa các trường hợp vi phạm theo đúng trình tự pháp luật.
Việc buông lỏng quản lý để xảy ra vi phạm kéo dài cũng có thể làm phát sinh trách nhiệm quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Ý nghĩa pháp lý của việc xử lý lấn chiếm hành lang giao thông
Việc xử lý nghiêm hành vi lấn chiếm hành lang giao thông nhằm:
Bảo đảm an toàn giao thông, giảm nguy cơ tai nạn;
Bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông;
Thiết lập trật tự, kỷ cương trong quản lý đất đai và xây dựng.
Từ góc độ pháp lý, đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích công cộng và lợi ích của toàn xã hội.
Kết luận
Lấn chiếm hành lang an toàn giao thông là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính, buộc tháo dỡ công trình, khôi phục hiện trạng ban đầu mà không được bồi thường. Cá nhân, tổ chức có nhu cầu sử dụng đất gần công trình giao thông cần tìm hiểu kỹ mốc giới hành lang an toàn và xin phép cơ quan có thẩm quyền trước khi sử dụng để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
